Nceda
Iimilithi baye bama uvavanyo lwexesha kwaye babekho ngaphambi kwe-Indus Valley Civilization. Ikhankanywe kwimibhalo yakudala ye-Yajurveda njenge-priyan gava (i-foxtail millet), i-aanava (i-barnyard millet) kunye ne-shyaamaka (i-finger millet), eyandulela i-Bronze Age ye-4500 BCE.
IiMillet ziphantsi kodidi lokutya okuziinkozo, ezaziwa ngesondlo sasekhaya esikhethekileyo kulo mmandla wejografi. Kwiintsuku zangaphambili, ngaphambi kweGreen Revolution, irayisi kunye nengqolowa yayiziinkozo eziphambili ezikhoyo. Ngenxa yokwahluka kweemfuno zomsebenzi, ngabantu abathile kuphela kwimimandla ethile ababenakho ukufikelela nokufikelela kwesi sityalo. Ngexesha lokulinywa, iinkozo ze millet zifuna utyalo-mali oluncinane lwembewu enesivuno esithe chatha, kwaye zinokukhula ngokulula njengesityalo esondliwa yimvula, esinceda ekuzinziseni ezolimo.
Kweli nqaku, UGq Karthiyayini Mahadevan, iNtloko, iMpilo Qete kuluntu lwase-Columbia Pacific, isinceda siqonde ukuba ukongeza ezi superfoods zincinci kukutya kwakho kwemihla ngemihla kungayinceda njani impilo yakho iyonke.
Yaba yinkozo edumileyo phakathi kwamaqela angathathi ntweni asebenza nzima imini yonke ngenxa yesondlo sayo. IiMillet ziinkozo ezixinene ngamandla ezinexabiso eliphezulu lesondlo, kwaye ummandla ngamnye wejografi uthathe iimilithi ezithile ukuze zisetyenziswe rhoqo. EIndiya, iimililiti yayiyeyona ngqolowa yayilinywa kakhulu de kwayiminyaka engama-50 eyadlulayo.
IiMillet ziinkozo ezincinci ezifuna umgudu omncinci, izitshabalalisi, kunye nezichumisi ukuze zikhule kumhlaba osecaleni.
Zohlulwe zibe zintlobo ezimbini, iimililiti ezinkulu kunye nezincinci, ngokobukhulu kunye nendawo yokulima. Amazimba (jowar) kunye nepearl millet (bajra) zisetyenziswa kakhulu kwilizwekazi laseIndiya. Udidi lwe millet encinci lubandakanya i-finger millet (ragi), umsila wempungutye (kangni), i-millet encinci (kutki) njl.

Ngoomatshini abathatha uninzi lomsebenzi onzima wezandla, kwabakho utshintsho kwindlela yokuphila, kwaye imfuneko yokutya yehla de abantu banda. INguquko yoHlaza yahlangabezana nemfuno ekhulayo ngokunyusa izivuno zokuvuna ngezichumisi nemichiza, ibonelela ngokutya kwiintsapho ezininzi. Izivuno zerayisi kunye nengqolowa zanda zaya kuma-folds amaninzi. Kodwa, olu tshintsho kunye nokutshintsha kwendlela yokuphila kubangela iingxaki ezininzi zempilo.
Isifo seswekile, esinye sezona zifo zixhaphakileyo, ngubhubhani okhulayo kunye nenkxalabo yezempilo enzima emhlabeni. Nangona kunjalo, iimillet zisebenza njengomphefumlo omtsha wokujongana nale mingeni yezempilo.
Nangona iimililitha zikhona ukususela kumaxesha amandulo, zaye zakhutshwa ekutyeni ngenxa yotshintsho kwindlela yokutya kunye nehlabathi kwaye zijongwa njengokutya komntu ohluphekayo. Nangona kunjalo, ukwanda kwezehlo zezifo zendlela yokuphila kusenze sazazi iinzuzo zesondlo sale papa.
IiMillet ziye zaliguqula ishishini lezempilo. IiMillet zizityebi kwii-antioxidants ezifana nequercetin, icatechin, i-curcumin, njl., ezinceda ukulwa ne-radicals yamahhala. Ukutya i-millet kuneenzuzo ezininzi, kodwa ubulumko buxhomekeke kwindlela esiyisebenzisa ngayo. Ayikhuseli kodwa ichasene ukuba iinkozo zixutywe kwaye zidliwe njenge-multigrain. Inkqubo yemetabolism yomzimba wethu kufuneka yahlule ukhozo ngalunye kunye nendlela esabela ngayo. Ukunamathela kuhlobo olunye lwengqolowa kangangeenyanga ezimbini ngaphambi kokuba uzame ezinye kokona kulungileyo.
Iimillet ziye zaqaliswa kwizikim zesidlo sasemini ezikolweni. Yindlela emangalisayo yokuzisa isondlo esifanelekileyo kubantwana abasakhulayo.
Ngomhlaba omncinci oseleyo wokunkcenkceshela kunye nabemi abaninzi, iimililitha zingumsindisi kunye nommangaliso wewaka leminyaka elitsha. Umgangatho wayo wozinzo uya kudlala indima ebalulekileyo ekugcineni imfuno yokutya yabantu abakhulayo.