मराठी
बहुसंख्य लोकांना काय आश्चर्य वाटेल बाजरी आहे आणि तुम्ही ते का खावे.
हे एक पौष्टिक-दाट अन्न आहे ज्याने बहुसंख्य आरोग्य-सजग लोकांच्या आहारात त्याचे स्थान परत घेतले आहे. ग्लूटेन-मुक्त असण्याव्यतिरिक्त, बाजरी आपल्या आरोग्यासाठी चांगली आहे आणि वजन कमी करण्यात मदत करू शकते. कोणताही फिटनेस उत्साही आश्चर्यकारक असल्याचे प्रमाणित करेल बाजरी खाण्याचे फायदे.
दुष्काळ प्रतिरोधक आणि कमी देखभाल, बाजरी एक धान्य आहे. जरी ते वारंवार पशुखाद्य म्हणून वापरले जात असले तरी, लोकांना त्याच्या वाढत्या आरोग्य फायद्यांमध्ये अधिक रस आहे. हे धान्याचे असंख्य आरोग्य फायदे आणि स्वयंपाकातील बहुमुखीपणामुळे आहे. बाजरी विविध प्रकारांमध्ये आढळते, प्रत्येकामध्ये आरोग्य फायद्यांचा एक अद्वितीय संच असतो. आपल्या आहारात भारतीय बाजरी टाकण्याचे आरोग्य फायदे काय आहेत यावर चर्चा करूया.
बाजरीच्या दोन मुख्य श्रेणी आहेत, ज्या खाली सूचीबद्ध केल्या आहेत आणि त्यांच्या विविध रचना आहेत:
नाचणी, ज्वारी आणि बाजरी यांसारखी उघडी धान्ये ही बाजरी आहेत ज्यांचा कोणताही कठोर, अभक्ष्य भुसभुशीत कोट नसतो. या बाजरी काढणीनंतर त्यावर प्रक्रिया करण्याची गरज नाही. साफ केल्यानंतर, ते खाण्यासाठी तयार आहेत. त्यामुळे आता या बाजरी मोठ्या प्रमाणात पिकवल्या जातात.
फॉक्सटेल, लिटल आणि कोडो बाजरी या सर्वांचा या दुसऱ्या बाजरी आहारात समावेश आहे. या जातींमध्ये न पचलेले बियाणे आवरण असते जे वापरण्यापूर्वी काढून टाकणे आवश्यक असते.
येथे बाजरीचे काही पौष्टिक फायदे आहेत, ज्यात फॉस्फरस, मॅग्नेशियम, तांबे आणि मँगनीज यांचा समावेश आहे. हे पोषक घटक तुमच्या आहारातील पोषक पातळी वाढवू शकतात आणि तुमचे पोषण संतुलन पुनर्संचयित करू शकतात.
बाजरीत आढळणारे फायबर आतड्यांच्या सवयींचे नियमन करण्यास मदत करते आणि निरोगी पाचन तंत्रास प्रोत्साहन देते. याव्यतिरिक्त, त्यात प्रीबायोटिक गुण आहेत जे मायक्रोबायोममध्ये प्रोबायोटिक बॅक्टेरियाच्या वाढीस प्रोत्साहन देतात. हे आरोग्य फायदे देते जे पाचक प्रणाली आणि संपूर्णपणे रोगप्रतिकारक शक्ती मजबूत करतात.
सेलिआक रोग किंवा ग्लूटेन असहिष्णुता असलेल्यांसाठी, हे एक विश्वासार्ह स्त्रोत आहे कारण ते ग्लूटेन-मुक्त आहे. हे पौष्टिक-दाट धान्य, जे प्रथिने आणि फायबरने भरलेले आहे, प्रत्येकासाठी सुरक्षित आहे.
बाजरीत आढळणारे मॅग्नेशियम हे पोषक तत्व हृदयाच्या कार्याचे नियमन करण्यास मदत करते. बाजरीचे सेवन केल्याने ॲराकिडोनिक ऍसिडचे स्तर देखील वाढू शकतात, एक पॉलीअनसॅच्युरेटेड फॅटी ऍसिड जे हृदय व रक्तवाहिन्यासंबंधी ऊतींचे संरक्षण करण्यासाठी दर्शविले गेले आहे.
नियासिन, ज्याला व्हिटॅमिन बी 3 देखील म्हणतात, बाजरीचा आणखी एक घटक आहे. हे जीवनसत्व उच्च कोलेस्टेरॉल आणि ट्रायग्लिसराइड पातळीसह काही हृदय व रक्तवाहिन्यासंबंधी जोखीम घटक कमी करण्यास मदत करते.
ट्रिप्टोफॅन, मूड सुधारण्यास मदत करणारे अमिनो आम्ल बाजरीत मुबलक प्रमाणात असते. बाजरीचे प्रमाण जास्त असलेले आहार, ज्यामध्ये ट्रिप्टोफॅन असते, चिंता आणि नैराश्याची लक्षणे दूर करू शकतात.
बाजरीचे आरोग्य फायदे टाईप 2 मधुमेह होण्याचा धोका देखील कमी करतात. याव्यतिरिक्त, हे मधुमेहाच्या रुग्णांना त्यांच्या रक्तातील ग्लुकोजच्या पातळीचे व्यवस्थापन करण्यास मदत करते. ॲडिपोनेक्टिन वाढणे इंसुलिन संवेदनशीलता सुधारू शकते.
वजन कमी करण्यासाठी बाजरी हे एक उत्तम अन्न आहे कारण त्यात कॅलरीज कमी असतात. ज्यांना वजन कमी करायचे आहे तसेच ज्यांना त्यांच्या फिटनेसची काळजी आहे त्यांच्यासाठी हे फायदेशीर आहे. हे त्यांना इंधन भरण्यासाठी सतत खाण्याशिवाय दिवसभर त्यांची उर्जा पातळी राखण्यास सक्षम करते.
इतर कर्बोदकांच्या तुलनेत बाजरीचा आहारही जास्त भरणारा असतो. ते तुम्हाला जास्त काळ भरभरून वाटत राहतात कारण ते विघटन होण्यासाठी आणि तुमच्या शरीरात शोषून घेण्यासाठी थोडा वेळ घेतात.
रोगप्रतिकारक शक्तीच्या वाढीसाठी प्रथिनांचे सेवन करणे आवश्यक आहे. मजबूत रोगप्रतिकारक प्रणालीसाठी आपली वाढ आणि सामर्थ्य बाजरीच्या प्रथिनाद्वारे मदत केली जाऊ शकते. मजबूत रोगप्रतिकारक शक्ती आजारी पडण्याची शक्यता कमी करते.
बाजरीमध्ये अँटिऑक्सिडंट्स असतात जे ऑक्सिडेटिव्ह तणावाचा प्रतिकार करण्याची आपल्या शरीराची क्षमता राखू शकतात, जी मुख्यतः जुनाट आजार आणि वृद्धत्वात विचारात घेतली जाते. न्यूरोलॉजिकल डिसऑर्डर, संधिवात आणि मधुमेह यांसारखे दीर्घकालीन रोग अँटिऑक्सिडंट्सच्या परिणामी विकसित होण्याची शक्यता कमी असू शकते. या आहारात अँटिऑक्सिडंट्सचे प्रमाण जास्त आहे आणि ऑक्सिडेटिव्ह तणावापासून संरक्षण करू शकते, ज्याचा संज्ञानात्मक कार्यावर हानिकारक प्रभाव पडतो. असे सुचवण्यात आले आहे की बाजरीचे धान्य खाल्ल्याने हिप्पोकॅम्पसचे ऑक्सिडेटिव्ह नुकसान कमी होऊ शकते आणि अल्झायमर रोगाची सुरुवात टाळता येते.
सर्व बाजरी Poaceae कुटूंबात येतात हे तथ्य असूनही, ते रंग, आकार, प्रजाती आणि रचनेत भिन्न आहेत. 20 पेक्षा जास्त भिन्न आहेत बाजरीचे प्रकार, परंतु बाजरीच्या विविध आरोग्य फायद्यांसह हे काही सर्वात सामान्य आहेत.
फॉक्सटेल बाजरी, ज्याला भारतात कांगणी किंवा काकुम देखील म्हणतात, त्यात फायदेशीर कार्बोहायड्रेट्स आहेत जे रक्तातील साखर नियंत्रित करण्यास मदत करतात. त्यातील लोह आणि कॅल्शियम सामग्री देखील संरक्षण यंत्रणा वाढविण्यात मदत करते. याव्यतिरिक्त, रक्तातील कोलेस्टेरॉलची पातळी नियंत्रित करण्यासाठी आणि शरीरात एचडीएलची पातळी वाढवण्यासाठी फॉक्सटेल बाजरीचे फायदे आहेत.
फिंगर ज्वारीचे दुसरे नाव नाचणी आहे. गहू आणि तांदूळापासून बनवलेल्या तृणधान्यांसाठी आरोग्यदायी पर्याय म्हणून याचा वापर केला जातो. याव्यतिरिक्त ग्लूटेन-मुक्त, या बाजरी प्रथिने आहारात पौष्टिक रचना देखील उच्च आहे. रागी मुलांचा संज्ञानात्मक विकास सुधारण्यास मदत करू शकते.
प्रथिने, फायबर, लोह, कॅल्शियम आणि मॅग्नेशियम हे सर्व बाजरीच्या भरलेल्या बाजरीच्या पोषणामध्ये असतात. टाइप II मधुमेहापासून बचाव करण्यासाठी नियमितपणे मोती बाजरी खा.
जर तुम्हाला वजन कमी करायचे असेल तर बकव्हीट हे खाण्यासाठी सर्वोत्तम धान्य आहे. हे कोलेस्टेरॉल कमी करते आणि हृदय व रक्तवाहिन्यासंबंधी तंदुरुस्ती सुधारते, ज्यामुळे ते मधुमेहासाठी योग्य अन्न बनते. याव्यतिरिक्त, स्तनाचा कर्करोग, गंभीर दमा आणि पित्ताशयाचा दाह यांसारख्या रोगांपासून बचाव करण्यासाठी बकव्हीट मदत करते.
वजन कमी करू पाहणाऱ्यांसाठी छोटी बाजरी हा एक चांगला पर्याय आहे कारण ते चांगले आरोग्य फायदे देखील देते. या बाजरीसह, तांदूळ अधिक पौष्टिक पर्यायासाठी सहजपणे बदलले जाऊ शकतात. हे फायबरमध्ये समृद्ध आहे आणि त्यात कॅल्शियम, पोटॅशियम, जस्त आणि लोहासह विविध प्रकारचे खनिजे आहेत. त्यात व्हिटॅमिन बी देखील असते, जे तुमच्या आरोग्यासाठी पौष्टिक मूल्य देते आणि तुमच्या शरीरात अँटिऑक्सिडंट म्हणून काम करते.
बाजरी तयार करणे ही एक सोपी प्रक्रिया आहे. बाजरी तयार करण्याचा हा एक सोपा मार्ग आहे:
साहित्य:
1 कप बाजरी
२ कप रस्सा किंवा पाणी (चवीनुसार) मीठ
सूचना:
1) बाजरी बारीक-जाळीच्या गाळणीत टाकून आणि त्यावर वाहणारे पाणी टाकून कोणतीही अशुद्धता काढून टाकली पाहिजे.
२) बाजरीची चव शिजवण्याआधी टोस्ट करून सुधारता येते. स्वच्छ धुवलेली बाजरी मध्यम आचेवर गरम, कोरड्या कढईत जोडली जाते. काही मिनिटे, चांगला वास येईपर्यंत आणि सोनेरी तपकिरी होईपर्यंत सतत ढवळत रहा.
3) बाजरी शिजवा: बाजरी तयार करण्यासाठी, मध्यम आकाराच्या भांड्यात पाणी किंवा रस्सा उकळण्यासाठी आणा. द्रव उकळत असताना, बाजरी आणि मीठ घाला आणि नंतर उष्णता कमी करा. 20 ते 25 मिनिटे, किंवा बाजरी कोमल होईपर्यंत, भांडे झाकणाने झाकून ठेवा आणि ते उकळू द्या. काही धान्यांची चव चाखून तुम्ही त्यांची योग्यता तपासू शकता.
4) फ्लफ आणि विश्रांती: बाजरी शिजल्यानंतर भांडे गॅसवरून काढा आणि सुमारे पाच मिनिटे झाकून ठेवा. हे बाजरीला कोणतेही द्रव शोषून घेण्यास सक्षम करते जे अद्याप उपस्थित असू शकते आणि फ्लफीर बनू शकते.
५) सर्व्ह करा: सर्व्ह करण्यासाठी, बाजरीचे दाणे काट्याने वेगळे करा. बाजरीचा आधार म्हणून किंवा तांदूळ किंवा कुसकुस सारखाच साइड डिश म्हणून वापर केला जाऊ शकतो किंवा सॅलड्स, स्ट्यू किंवा स्टिव्ह फ्राईजसाठी आधार म्हणून वापरला जाऊ शकतो.
बाजरी सारखे अन्नधान्य आरोग्याच्या फायद्यांची उल्लेखनीय श्रेणी देतात. तांदूळ आणि गहू लागवडीच्या विरुद्ध, बाजरी लागवड अविश्वसनीयपणे टिकाऊ आहे. आपल्या शरीरासाठी या अन्नधान्याच्या फायद्यांमध्ये सुधारित प्रतिकारशक्ती, रोग प्रतिबंधक आणि वजन कमी करणे समाविष्ट आहे. बाजरी शरीराला पचायला जास्त वेळ घेते, ज्यामुळे आपल्याला जास्त काळ पोट भरते.
आपल्या आहारात बाजरी समाविष्ट करण्याचे अनेक मार्ग आहेत. या अन्नधान्याचे विविध पाककृतींमध्ये अगणित पाककृती आहेत. ते लापशी बनवण्यासाठी किंवा कपकेकमध्ये जोडण्यासाठी इतर तृणधान्यांच्या जागी वापरले जाऊ शकते. त्यामुळे तुमच्या आहारात या सुपरफूडचा नियमित समावेश करा आणि यामुळे तुमच्या जीवनात होणारे सकारात्मक बदल पहा.