Nceda
Uphando olutsha lukhanyise malunga nokusetyenziswa okunokwenzeka iimilithi kwizidlo zonyango. I-Millets iqulethe ii-phytochemicals ezininzi ze-bioactive eziquka i-feraxans, i-lignans, i-ß-glucan, i-inulin, i-starch enganyangekiyo, i-sterols kunye ne-phenolic compounds (umz., i-ferulic acid, i-caffeic acid kunye ne-quercetin). Izifundo ziye zaxhasa indima ye-polyphenols kwi-antioxidant, anti-inflammatory, antiviral and neuroprotective activities, eziye zabonisa ukuba zinenzuzo kwi-cardiovascular disease, isifo sikashukela, uxinzelelo lwegazi oluphezulu, i-cholesterol ephezulu, izifo ezivuthayo, isifo se-metabolic syndrome. Nantsi indlela i-millets enokuba yonyango kwizifo ezithile zokuphila.
I-Indiya ikwindawo yesibini ephezulu yokuxhaphaka kwesifo seswekile kuphela emva kweTshayina enamaIndiya amalunga nezigidi ezingama-77 achaphazeleka yiyo. Ukuguqulwa kwendlela yokuphila kunye nokungenelela kokutya kubalulekile ekulawuleni uhlobo lwe-2 yeswekile. Isiqulatho sefayibha ephezulu kwimillet inceda ekukhupheni kancinci iswekile kumjelo wegazi igcine inqanaba leglucose esezantsi yeprandial. Iivithamini ze-B kwii-millet zixhasa ukusetyenziswa kwe-carbohydrate engcono kwaye ekugqibeleni i-millets isebenza njengokutya okuphantsi kwe-glycemic, ngokukodwa isebenzayo kwi-2 yeswekile.
Ngokutsho kweBhunga laseIndiya loPhando lwezoNyango kunye noMbhalisi Jikelele waseIndiya, i-India ibala malunga ne-60% yomthwalo wesifo senhliziyo. IiMillet ziqulethe ixabiso elikhulu le-magnesium, eyaziwayo ukunciphisa imiphumo yokuhlaselwa yintliziyo. Ubume be-millet be-antioxidant buyaziwa ngokunceda ukunciphisa uxinzelelo lwe-oxidative kunye ne-fiber kubo inceda ukunciphisa ukuqokelela kwe-cholesterol embi (LDL) kunye nokwandisa i-cholesterol enhle (HDL). Ifayibha kwimillet ikwanceda ekubambezeleni ukufunxwa kwecholesterol, amanqatha okutya kunye neglucose, ngaloo ndlela inegalelo kwimpilo yentliziyo.

Ngokutsho kweNational Family Health Survey-5, i-24% yamadoda kunye ne-21% yabasetyhini abangaphezu kweminyaka eyi-15 e-Indiya banoxinzelelo lwegazi. Uxinzelelo lwegazi oluphezulu ngumngcipheko wezifo zentliziyo kunye ne-stroke. Ukutya kwe-DASH (IiNdlela zokuTya ukuNqanda uxinzelelo lwegazi) kukhuthaza ukusetyenziswa kwe-fiber ephezulu yokutya okupheleleyo. Uphando lucebisa iingenelo zokusetyenziswa kwe millet ekulawuleni uxinzelelo lwegazi. IiMillet zizityebi kwifiber yokutya kwaye ziqulethe i-antioxidants kunye ne-micronutrients efana ne-magnesium kunye ne-calcium esebenzayo ekugcineni uxinzelelo lwegazi oluqhelekileyo. Bakwaqinisekisa iprofayili ye-serum lipid elungileyo.
Ukunganyangeki kweGluten kubonakala kulabo abaneengxaki zesisu njengesifo seCeliac. IGliadin kwingqolowa, i-hodein kwirhasi, i-secalin kwi-rye kunye ne-avenin kwi-oats zisuka kusapho lweeproteni zegluten ezibangela ukudumba kulwelwe lwangaphakathi lwamathumbu kubantu abangakwaziyo ukunyamezela igluten. Ukuba ngokwemvelo iimillet ezingenagluteni zisebenza njengotshintsho olubalaseleyo lweenkozo eziziinkozo kwabo bagula sisifo seCeliac.