Türkmenler
Täze gözlegler, ulanylmagynyň mümkindigini görkezdi milletler bejeriş berhizlerinde. Milletlerde feraksanlar, lignanlar, gl-glukan, inulin, çydamly krahmal, sterollar we fenolik birleşmeler (mysal üçin, ferul kislotasy, kofe turşusy we kwseretin) ýaly birnäçe bioaktiw fitokimiki maddalar bar. Geçirilen gözlegler ýürek-damar kesellerine, süýji keseline, ýokary gan basyşyna, ýokary holesterine, çiş kesellerine, metabolik sindromyna garşy peýdalydygyny görkezýän antioksidant, çişmä garşy, wirusa garşy we newroprotektiki çärelerde polifenollaryň roluny goldady. Ine, milletleriň käbir durmuş kesellerinde bejeriş usuly bolup biler.
Süýji keseliniň ýaýramagy boýunça Hindistanda diňe 77 million hindistanly Hytaýdan soň ikinji ýerde durýar. Iýmit goşulyşmagy bilen ýaşaýyş durmuşynyň üýtgemegi, 2-nji görnüşli süýji keselini dolandyrmakda möhümdir. Milletdäki süýümiň köp bolmagy, gandaky şekeriň haýal bölünip çykmagyna kömek edýär. Milletdäki B witaminleri uglewodlaryň has gowy ulanylmagyny goldaýar we netijede milletler pes glisemiki iýmit bolup hyzmat edýär, esasanam 2-nji görnüşli süýji keseli üçin täsirli.
Hindi lukmançylyk gözleg geňeşiniň we Hindistanyň Baş hasaba alyjysynyň habaryna görä, dünýädäki ýürek keselleriniň agramynyň 60% -ini Hindistan düzýär. Milletlerde ýürek agyrysynyň täsirini azaldýan belli bir mukdarda magniý bar. Milletleriň antioksidant tebigaty oksidleýji stresiň peselmegine kömek edýär we içindäki süýüm erbet holesteriniň (LDL) ýygnanmagyny azaltmaga we gowy holesterini (HDL) ýokarlandyrmaga kömek edýär. Milletdäki süýüm holesteriniň, iýmit ýagynyň we glýukozanyň siňdirilmegini gijikdirmäge kömek edýär we şeýlelik bilen ýürek saglygyna goşant goşýar.
Milli maşgala saglygy gözleg-5-iň maglumatlaryna görä, Hindistanda erkekleriň 24% -i we 15 ýaşdan uly aýallaryň 21% -i gipertoniki. Bloodokary gan basyşy ýürek keselleri we insult üçin töwekgelçilikdir. DASH diýeti (Gipertoniýany duruzmak üçin berhiz çemeleşmeleri) ýokary süýümli ähli iýmitleriň sarp edilmegine kömek edýär. Gözlegler, gipertoniýany gözegçilikde saklamak üçin tüwiniň sarp edilmeginiň peýdalaryny görkezýär. Milletler iýmit süýümine baý we kadaly gan basyşyny saklamakda täsirli magniý we kalsiý ýaly käbir antioksidantlary we mikroelementleri öz içine alýar. Şeýle hem, serum lipidiniň gowy profilini üpjün edýärler.
Glýuten çydamsyzlygy, Çörek keseli ýaly aşgazan-içege kesellerinde ýüze çykýar. Bugdaýdaky gliadin, arpadaky horedein, çowdary sekalin we süle içindäki awenin, glýuten çydamsyz adamlarda içegäniň içki gatlagynyň çişmegine sebäp bolýan glýuten beloklar maşgalasyndan. Tebigy kleýkisiz milletler, Çörek keselinden ejir çekýänlerde däne däneleriniň ajaýyp çalşygy bolup hyzmat edýär.