Дөньяның күп диеталарында төп, тары Африкада гасырлар дәвамында кеше үстергәнче кыргый булып үскән. Азыкка бай булудан тыш, ул салкын, коры өлкәләрдә яхшы үсә һәм утыртылганнан соң 70 көн эчендә җыеп була. Ул беренче чиратта Африка, Азия һәм Европада эшкәртелсә дә, Көнбатыш илләрендә популярлаша.
Миллет борыңгы ашлык дип еш сурәтләнә, техник яктан орлык булса да. "Борынгы ашлык" термины өчен рәсми билгеләмә юк, ләкин Бөтен ашлык советы соңгы берничә гасыр эчендә үзгәрешсез калган бу категория бөртекләрен үз эченә ала. Киноа, чия орлыгы, карабодай - болар барысы да борыңгы бөртекләр булып санала, ә хәзерге бодай сортлары юк.
Техник яктан орлык булса да, тары башка бөртекләргә дә сәламәтлеккә файда китерә һәм шул ук ысуллар белән әзерләнергә мөмкин. Ул кош орлыгының кечкенә сары гелецларына охшаган (бу, чынлыкта, аны куллануның бер ысулы), ләкин йомшак кукуруз тәме булган нечкә ашлыкка пешерә. Ул туклыкка да бай, башкаларга өстәп күп йөрәкне саклаучы үзенчәлекләр тәкъдим итә өстенлекләр. Өстәвенә, бу сезнең глютенсыз диетага тәм төрлелеген өстәргә ярдәм итә торган уникаль нәрсә.
Миллетның сәламәтлеккә нинди файдасы бар?
Бер стакан пешкән тары якынча 207 калория, 6 граммнан артык протеин, 2 грамм диета җепселләре һәм 2 грамм майдан азрак. Ул кальций, бакыр, тимер, магний, фосфор, калий, селен кебек минералларга, шулай ук фолат, пантотен кислотасы, ниасин, рибофлавин, В6, С, Е, К витаминнары кебек витаминнарга бай.
Тармак тәкъдим итә торган иң көчле сәламәтлек файдасы аның җепсел эчтәлеге белән бәйле. Мәсәлән, тарыдагы югары җепсел дәрәҗәсе аз тыгызлыктагы липопротеинны (LDL) яки "начар" холестеринны киметергә ярдәм итә, шул ук вакытта югары тыгызлыктагы липопротеин (HDL) яки "яхшы" холестеринны көчәйтә. Холестерин дәрәҗәсен яхшырту белән беррәттән, тары җепселенең эчтәлеге кан басымын киметеп йөрәк сәламәтлеген тәэмин итә һәм шулай итеп йөрәк өянәге һәм инсульт куркынычын киметә.
Менә тары тәкъдим иткән кайбер сәламәтлек өчен файда турында гомуми күзәтү:
- 100 граммга хезмәт күрсәтү өчен 9 грамм җепсел белән тары сәламәт һәм даими ашкайнатуны тәэмин итә. Бу шулай ук ярдәм итә ала сорауларны чишү эч китү кебек, пептик яраларын булдырмас өчен һәм эчәк яман шеш авыруларын киметү өчен сәламәт эчәк флорасына ярдәм итә.
- Миллет кебек катехиннарга бай кверсетин бавыр һәм бөер эшчәнлеген көчәйтә. Бу органнар организмның детоксификациясе өчен бик кирәк.
- Тармакның магний эчтәлеге төрле өстенлекләр бирә, шул исәптән 2-нче типны булдырмас өчен инсулин сизгерлеген яхшырту диабет.
- Миллет бик күп антиоксидантлар шул исәптән селен, кверсетин, пантотен кислотасы, организмны ирекле радикал зыяннан һәм оксидиатив стресстан саклый, күп хроник авыруларны булдырмаска ярдәм итә.
- Бай тимер шулай ук фолат һәм фолик кислотасы, тары кызыл кан күзәнәкләренең барлыкка килүен һәм тиешле гемоглобин дәрәҗәсен саклап, анемияне булдырмаска ярдәм итә.
- Тармакның фосфор составы күзәнәкләр, тукымалар, сөякләр формалашуга ярдәм итә, организмның үзен төзәтергә булыша - фосфор нерв системасы структураларында да төп компонент булып тора.
- Күп эри торган җепсел, тары эчәк транзит вакытын кыскартып, үгез ташлары барлыкка килүдән саклый - ул шулай ук үт кислотасы сигресын киметә, бу үлән ташы барлыкка килүенә ярдәм итә.
Әгәр дә тары сәламәтлеккә файда китерергә телисез икән, бу борыңгы ашлыкны сезнең диетага кертү җиңел. Аны дөге кебек парлаштырырга, рисотто пешерергә, салатта вегетийлар белән ыргытырга, яисә тәмләткеч итеп ясарга була.
Миллет пешерү өчен киңәшләр
Миллет кечкенә, назлы бөртекләргә пешерә, шуңа күрә ул күп төрле рецептларда яисә бердәнбер савыт-саба буларак яхшы эшли. Тармак пешергәндә онытмаска кирәк, кечкенә сары бусы бик тиз пешерү, чөнки алар бик кечкенә, шуңа күрә бу ашлыкны артык ашамас өчен махсус игътибар бирергә кирәк. Менә ашарга әзер, тулы ашлык тары әзерләү өчен гади рецепт:
Ингредиентлар:
- 1 стакан пешмәгән тары
- 2 стакан яшелчәләр кибете (яки су)
- ¼ чәй кашыгы тоз
- 1 аш кашыгы май
Инструкция:
- Пешмәгән тары зур, коры казанда уртача эсселектә һәм тостта 4-5 минутта алтын-коңгырт төскә кадәр җылыт.
- Яшелчә камырына һәм тозга кушыгыз, аннары сыеклыкны югары эсселектә кайнатырга китерегез.
- Heatылыны түбәнәйтегез һәм майда кушыгыз, аннары казаны каплагыз.
- Тармак бөртекләре сыеклыкның күпчелек өлешен үзләштергәнче кайнап торыгыз, якынча 15 минут - артык кузгатмагыз яки капканы бик еш күтәрмәгез.
- Heatылылыктан чыгарып, калган сыеклык сеңгәнче 10 минут чамасы торыгыз.
- Тармакны винка белән сөртегез һәм тәмен тәменә көйләгез. Кайнар хезмәт итегез.
Глютенсыз пешерүдә тары тагын ничек куллана аласыз? Тәмле җәйге салат өчен суытылган тары яңа үләннәр һәм киселгән яшелчәләр белән ташларга тырышыгыз. Яисә, күңеллерәк ашау варианты өчен, үзегезнең тары вегги бургерларын пешкән тары (югарыдагы күрсәтмәләрне кулланып) һәм яраткан яшелчәләрегез белән ясагыз, аннары тостта хезмәт итегез. Шәр Глютен бушлай Гамбургер коеннары. Менә тиз һәм җиңел рецепт:
Ингредиентлар:
- 1 чәй кашыгы зәйтүн мае
- 1 кечкенә сары пияз, киселгән
- 2 сарымсак вакланган сарымсак
- 2 кечкенә кычыткан, киселгән
- 1 зур кишер, кабыгы һәм киселгән
- 2 стакан пешкән тары
- Тоз һәм борыч, татып карау
- 1 чәй кашыгы җир зирәсе
- ½ чәй кашыгы чили порошогы
- Кайенны чистарту (өстәмә)
- 1 ½ стакан глютенсыз он
