Rwanda
Millet ni ingano y'ibinyampeke ihingwa ku isi yose kandi ikaba yarahinzwe kuva kera muri Aziya no mu Burasirazuba bwo Hagati, ariko ushobora kuba utarigeze ubyumva. Mubyukuri, Millet mubyukuri nitsinda ryibyatsi bito byimbuto kandi hariho ubwoko butandukanye burimo imaragarita, urutoki, foxtail, na proso (cyera). Byose byuzuyemo inyungu zubuzima.
Iyi ngano itandukanye cyane irashobora guhingwa ndetse ibihe bibi ahantu hari amazi make, ukurikije Ibintu bifatika. Ibi bituma ibiryo birwanya imihindagurikire y’ikirere. Ubuhinde, umuhinzi munini, buhinga toni miliyoni 8 z'umwaka.
Millet ikoreshwa mugukora porojora, umutsima, ibiryo ndetse no guteka hamwe. Urashobora kugura umuceri kama nkintete zo guteka hamwe, mubinyampeke nka muesli, hamwe nifu mububiko bwibiryo byubuzima, amasoko atwara ibiryo byabahinde, no kumurongo.
Kimwe mu bintu byiza byerekeranye na milleti ni uko idafite gluten kuburyo abantu barwaye celiac cyangwa bafite kutihanganira gluten bashobora kurya neza ingano aho kurya ingano. Ariko hariho n'ibindi byinshi. Reba kuri izi nyungu eshanu zubuzima bwo kurya umuceri.

Kimwe n'ibinyampeke byinshi, ibinyamisogwe ni ibinyamisogwe ku buryo birimo karubone ariko kandi byuzuyemo vitamine A, B, niacin, na folate, ndetse n'amabuye y'agaciro ukurikije Ubuzima. Harimo fosifore, magnesium, calcium, hamwe nicyuma. Millet ikungahaye kuri poroteyine na fibre. Urutoki rwurutoki mubyukuri birimo calcium nyinshi yibinyampeke.
Millet nisoko nziza yibintu bya fenolike na antioxydants ishobora gufasha kurinda umubiri wawe guhangayika bishobora gutera ubuzima bwigihe kirekire nkindwara zifata umutima, arthrite, diyabete ndetse na kanseri. Ubwoko bwijimye bwijimye (foxtail, proso, nintoki), niko antioxydants nyinshi zirimo. A. kwiga muri Ikinyamakuru mpuzamahanga cyibiribwa yasanze umuceri ushobora gukoreshwa nkibiribwa birwanya antioxydeant kugirango bifashe kugabanya indwara no kubungabunga ubuzima.

Kubera ko umuceri mwinshi mwinshi wa karubone, ifite indangagaciro ya glycemic ukurikije WebMD. Ibyo biterwa nuko bisaba igihe kinini gusya kuruta ingano kandi bifasha kurinda isukari yamaraso kutiyongera nyuma yo kurya. 2016 kwiga yasanze abitabiriye diyabete yo mu bwoko bwa 2 basimbuye ibinyampeke byumuceri nimbuto zakozwe na foxtail millet bagabanutseho glucose yamaraso bigatuma iba ibiryo byiza kubarwayi ba diyabete.

Nk’uko urubuga rwa interineti rwa WebMD rubitangaza ngo kubera ko umuceri ukungahaye kuri fibre y'ibiryo, gushonga no kudashonga - prebiotic - ifasha mu gutera bagiteri nziza muri sisitemu y'ibiryo yawe, ishobora gukomeza guhora, kandi ishobora no kugabanya ibyago byo kurwara kanseri y'amara. Kurya umuceri ninzira yoroshye yo kongeramo byinshi fibre ku mirire yawe.

Hariho isano hagati yo kurya ibinyampeke byiza no gukumira indwara z'umutima ukurikije Amakuru ngenga. Kubera ko umuceri mwinshi muri magnesium, imyunyu ngugu ifasha kugabanya umuvuduko w'amaraso urwego, rushobora kandi kugabanya ibyago byo kurwara umutima ndetse nubwonko. Millet nayo ifasha mukugabanya cholesterol kubera ubwinshi bwibiryo birimo.
