Tigirler ulag tigirlerine we lokomotiw tigirlerine bölünýär. Lokomotiw tigirleri bug hereketlendirijisiniň tigirlerine, dizel hereketlendirijisiniň tigirlerine, elektrik lokomotiw tigirlerine we lokomotiw görnüşlerine görä köp sanly hereketli ok tigirlerine bölünýär. Dizel lokomotiwleriniň, elektrik lokomotiwleriniň we emuslaryň hereketlendiriji ok tigirleri, ok korpuslarynda geçiriji dişli enjamlar bilen üpjün edilendir. Häzirki zaman ýokary tizlikli ýolagçy awtoulaglary we emuslar disk tormozlaryny kabul edýärler we ok korpuslaryna ýa-da tigirlerine tormoz diskleri oturdylýar.

Bug lokomotiwleriniň tigirleri ýol görkeziji tigirlere, hereket edýän tigirlere, hereketlendiriji tigirlere we kömür suw tigirlerine bölünýär. Gollanma tigir jübüti lokomotiwiň öň tarapynda ýerleşýär we lokomotiw ýol görkeziji roluny ýerine ýetirýär. Hereket edýän tigir jübüti lokomotiw güýjüni geçirmekde rol oýnaýar. Sürüji tigir jübüti gönüden-göni silindrli porşen (porşen) bilen roker arkaly, hereketlendiriji tigir jübüti bolsa birleşdiriji çybyk bilen dolandyrylýar. Hereket edýän tigir jübütiniň tigir merkezinde kranklar, krank deşikleri we deňagramlaşdyryjy bloklar bar, gurlanda çep we sag tigirleriň kranklary 90 dereje faza tapawudyna eýe bolmalydyr. Hereket edýän tigiriň we gollanma tigiriniň podşipnikleri tigiriň içindedir. Gul tigirleri we kömür suw tigirleri ýolagçy we ýük ulaglarynyň tigirlerine meňzeýär.

Tigirleri, oklara degişli rulman görnüşlerine görä togalanýan rulon tigirlerine we süýşýän rul tigirlerine bölmek bolar. Hytaý demir ýolunyň ýolagçy awtoulaglarynyň hemmesi kabul edildi we rulonly tigirli ýük awtoulaglarynyň sany günsaýyn artýar.

Iň ýokary rugsat berilýän ok ýüküniň (demirýolda tigirleriň iň ýokary statiki basyşy) tapawudyna görä, ýük awtoulagynyň tigirli tigirleri dört görnüşe bölünýär: B, C, D we E we ölçegleri tigirleriň her görnüşiniň oklary we tigirleri tigiriň diametrinden başga tapawutlanýar; Passengerolagçy we ýük awtoulaglarynyň rulonly tigirleriniň üç görnüşi bar: RC, RD we RE, we rulonlaryň dürli modelleri sebäpli bir tigirde dürli journalurnal uzynlygy bar, şonuň üçin RC ýaly tapawutlandyrmak üçin aşakdaky sanlar ulanylýar. we RD. Oklar orta uglerod ýokary hilli polatdan dürli diametrli silindrlere ýasalýar. Ulagyň görnüşlerine görä, lokomotiw oklaryna we ýolagçy we ýük awtoulag oklaryna bölünip bilner. Rulman görnüşine görä, süýşýän rulman okuna we togalanýan okuna bölünip bilner.

Wheel Tigir basylan tigirli oturgyç, okuň iň uly diametri bolan bölekdir;

(2) journalurnal, okuň rulman bilen täsir edýän bölegi;

(3) Okuň göwresi, iki tigiriň arasyndaky bölek. Passengerolagçy we ýük awtoulaglarynyň käbir ok jisimleri tigirli oturgyçdan merkeze kem-kemden kiçelýär, käbir ok jisimleri bolsa silindr görnüşinde bolýar. Dizel lokomotiwleriniň we elektrik lokomotiwleriniň geçiriji dişlileri we disk tormozy bolan lokomotiw oklarynyň ok bilen oturdylan tormoz diskleri ok korpuslaryna ýygnanýar;

.

Passing Ok ýolagçylary, ok joururnallaryndan çykýan ýolagçy we ýük awtoulag oklarynyň iki ujundaky bölekler, süýşýän rulmanlaryň ok joururnallarynda aşa hereket etmeginiň öňüni almak üçin ulanylýar we togalanýan oklarda ok ýakalary ýok;

The journalurnalyň arka egni we journalurnalyň tozan geçirmeýän plastinka oturgyjynyň golaýy, diametriň duýdansyz üýtgemegi sebäpli ýüze çykýan stres konsentrasiýasynyň öňüni almak üçin arkanyň geçişine öwrülýär.

Lokomotiwiň we togalanýan okuň üstündäki ýük yzygiderli üýtgeýär we tigiriň aýlanmagyny dowam etdirýändigi sebäpli, okda üýtgeýän stres döreýär. Şonuň üçin ok materialynyň berklik çägini gowulandyrmaly. Şol sebäpli önümçilik prosesinde, miliň uzynlygy aýlawly kesiş bilen işlenmeli, journalurnal we tigirli oturgyç togalanmak arkaly berkidilmelidir we tigir oturgyjynda we arkanyň geçişinde ýüki azaldýan çukur goýulmalydyr. journalurnalyň arka egninden. Gaty ultrases we elektromagnit kemçilikleri kesgitlemek ulanyş döwründe amala aşyrylmalydyr.

Oklar adatça gaty bolýar, ýöne ok stresiniň kesişýän ýerinde paýlanyşy deň däl we ýer ýüzüne näçe ýakyn bolsa, şonça-da merkezdäki stres gaty az bolýar. Şol sebäpden, lokomotiwlere we çyzyklara berilmedik agramyň zyýanly täsirini azaltmak üçin gaty okuň ýerine boş ok ulanyp bolýar. Çukur oky käbir ýurtlaryň demir ýollarynda ençeme ýyl bäri synanyşyk edilse-de, ulanylýan çylşyrymly stres ýagdaýy sebäpli henizem öwrenilýär we kämilleşdirilýär [1].

Tigirler okda basylýar we tigiriň demir ýolda aýlanmagy üçin şol bir okdaky iki tigiriň arasyndaky aralyk ölçeýjä uýgunlaşdyrylýar.

Tigiriň demir ýol bilen aragatnaşykda bolan bölegine, ýagny tigiriň daşky halkasyna integral tigirdäki rim we teker tekerindäki teker diýilýär. Demir ýol bilen baglanyşýan çyzygyň ýa-da tekeriň ýüzüne pyýada ýörelgesi, ýörelgäniň bir gapdalyndaky ýokary göterilen bölegi rim diýilýär. Çyzyk, demir ýoluň içki tarapynda ýerleşýär, bu tigiriň gaçmagynyň öňüni alyp biler we ýol görkeziji rol oýnap biler. Tigiriň ok bilen birleşdirilen bölegine konsentrator diýilýär. Hub we rim spikerler bilen birleşdirilýär. Gepleýjiler, spiker diýilýän üznüksiz diskler bolup biler; Şeýle hem, radial ugry boýunça spiker diýlip atlandyrylýan birnäçe silindr bolup biler.

Gurluşyna görä tigirleri iki kategoriýa bölmek bolar: teker tigirleri we integral tigirler. Şinanyň tekeri, tekeriň merkezine gyzgyn gurnama usuly bilen we saklaýjy halkany salmak arkaly ýasalýar. Saklaýan halka, teker we tigir merkezi boş bolanda tekeriň çykmagynyň öňüni alyp biler we howpsuzlyk duralgasynda rol oýnap biler. Integral tigir, tekeri tigir merkezindäki rim bilen birleşdirmekdir. Mundan başga-da, käbir ýurtlar rim bilen webiň arasynda elastik elementleri bolan tigirleri kabul edýärler. Bu görnüşe elastik tigir diýilýär, adatça diňe ýerasty demirýol ulaglarynda ulanylýar.

Işleýän mahaly, tigiriň demir ýol bilen kontakt bölegi uly basyş edýär we kontakt üstü elastik deformasiýa we uly aragatnaşyk stresini döredýär. Işleýişinde çep we sag tigirler hökmany suratda dürli diametrli demir ýolda aýlanýar we netijede süýşmek we tigir könelmek; Tormoz berlende tigir tormozy tormoz aýakgaplary bilen gaty geýilýär we ýokary temperatura emele gelýär.

Bularyň hemmesi tigirli ýöriş materialynyň ýokary güýçliligi, gatylygy, täsir berkligi we oňat aşaga garşylygy bolmalydyr. Okuň üstünde basylan konsentrator esasan elastik güýje eýe bolup, spikerler ýa-da spikerler diňe ýokary berkligi talap edýän basyş we egilme güýjüni göterýärler.

Şinanyň tekeriniň teker we tigir merkezi dürli materiallardan ýasalyp bilner, şonuň üçin ýokardaky talaplary has gowy ýerine ýetirip biler. Integral tigir, ýöremäge garşylykly teker tekerinden pesdir, ýöne agramy has ýeňil we arzan. Has möhümi, teker rahatlanmaz we ýarylmaz. Hytaý demir ýoly henizem lokomotiwlerde teker tigirlerini ulanýar we ähli ýolagçy we ýük ulaglary aýrylmaz polat tigirleri ulandy.

Tigiriň diametriniň nominal bahasy togalanýan tegelegiň diametri (tekeriň içki tarapyna we tekeriň ýöreýişine tekizligiň kesişmeginden emele gelen tegelek). Chinaük awtoulaglarynyň, ýolagçy awtoulaglarynyň, içerki ýangyç hereketlendirijileriniň we Hytaý demir ýolunda ulanylýan elektrik lokomotiwleriniň tigir diametrleri degişlilikde 840mm, 915mm, 1050mm we 1250mm. Bug lokomotiwiniň dürli tigirleriniň diametri model bilen üýtgeýär we hereket edýän tigirleriň diametri adatça 1370-2000 mm aralygynda bolýar.

Tigiriň çyzgysy bilen emele gelen kontur çyzygy we tigiriň radial böleginde ýöremek. Tigir tekeriniň we ýörelgesiniň görnüşini saýlamak diňe bir tekeriň könelmegine we hyzmat ediş möhletine täsir etmän, eýsem lokomotiwiň we ulagyň egriniň geçişine we işleýiş hiline gönüden-göni täsir edýär. Çyzyk tigirleri egrilerden we aýlawlardan ygtybarly geçmäge mümkinçilik berýär. Readöreýiş konusly, togalanýan tegelegiň golaýynda 1:10 ýazgyly.

Egrilikden geçip barýarka, daşky tigir has uly diametri bilen daşky demir ýolda aýlanýar we içki tigir has kiçi diametri bilen içki demirýolda aýlanýar, bir tarapdan tigir tigir esasy rol oýnaýar. çyzygyň ugrunyň üýtgemegi we şol bir wagtyň özünde içki tigir bilen daşarky tigiriň arasyndaky aýlaw aralygynyň tapawudy, içki demirýoluň we daşarky demirýoluň uzynlygyndaky tapawudyň täsirini öwezini dolup biler.

Göni çyzykda işleýän wagtyňyz, tigir tigir merkezi nokadyndan çyzylan bolsa, iki tigiriň togalanýan radiosynyň arasyndaky tapawut, tigiriň merkezi ýagdaýyny dikeltmek ugrunda hereket eder. Tigiriň daşky tarapynyň aşagy 1: 5 bolup, tigiriň iki tigiriniň togalanýan radiusynyň arasyndaky tapawudy artdyryp, kiçi radius egrisinden geçmegi aňsatlaşdyryp biler. Şeýle-de bolsa, konus ýörelgesi lokomotiwleriň we ulaglaryň ýylana meňzeş hereketiniň kökidir we işleýiş hiline täsir edýär. Aýakgabyň aşagyny azaltmak aw hereketini çäklendirmek üçin peýdalydyr, ýöne tigirli rim köýnegi hasam agyrlaşýar we tigir sikli we tigir hyzmaty ömri ep-esli gysgalýar.

Bu usul diňe käbir ýokary tizlikli ýolagçy otlylarynda ulanylýar. Beýleki tarapdan, tigir tekeriniň basgançak görnüşi başlangyç iş döwründe has çalt geýilýär, soň bolsa durnukly bolýar we könelişýär. Aýlanma bejergisinden soň görnüşi uzak wagtlap saklap bolmaýar we metal kesmegiň mukdary gaty köp. Şol sebäpden, käbir ýurtlaryň demir ýollary birneme durnukly eşik ýagdaýyna ýakyn bolan tigirli ýöriş profilini kabul etdiler we oňa köýnek ýörelgesi hem diýilýär. Bu görnüşi kabul etmek diňe bir tigiriň könelmegini azaldyp, aýlaw abatlaýyş siklini uzaldyp bilmez, tigirli demir ýol aragatnaşygynyň ýagdaýyny gowulaşdyrmak sebäpli kontakt stresini azaldyp biler.